الشيخ حسين المظاهري

70

سير و سلوك؛ يقظه (بيدارى) (فارسى)

حكومت ، كلّ دارائى او را تشكيل مىداد . ولى با آن مقام معنوى و اين وضعيت خدمت و عباداتى كه داشت ، مىگفت : سنگين بار هستم . مو كه چون اشترى قانع به بارُم * خورم خارى و خروارى به بارُم با اين خرج قليل و بار * هنوز در روى صاحب شرمسارُم اين‌گونه افراد همواره در مقابل خداوند شرمسار و خجالت زده هستند . لذّت آنان اين است كه منقمر در عالم وحدت هستند . نماز و انفاق بالاترين لذّت را نزد آنان دارد ، چون توجّه دارند . توجّه به اينكه هر انسان معمولى ، صفت رذيله دارد و صفت رذيله حجاب بين انسان و خدا است . سالك بايد منازل هفتگانه را بپيمايد تا به منزل چهارم برسد و صفات رذيله را زائل كند تا بتواند حركت نمايد . كسى كه هنوز بيدار نشده است و توجّه به رذائل اخلاقى درون خود ندارد ، مانند پرنده‌اى كه او را ميخ‌كوب كرده باشند ، نمىتواند پرواز كند . قرآن در اين باره مىفرمايد : وَ لَوْ شِئْنا لَرَفَعْناهُ بِها وَ لكِنَّهُ أَخْلَدَ إِلَى الْأَرْضِ وَ اتَّبَعَ هَواهُ « 1 » و اگر مىخواستيم حتماً ( مقام ) او را به وسيلهء آن آيات ( به اجبار ) بالا مىبرديم ، و لكن او به پستى گراييد و دل بر زمين بست و از هواى خود پيروى نمود . و به قول سعدى : طيران مرغ ديدى ، تو ز پاى بند * به در آى تا ببينى طيران آدميت توجّه به اينكه در درون انسان بين صفات رذيله و فطرت او ، جنگى برپا است . و اگر رذائل غالب شوند ، هويّت انسان تغيير مىكند و به صورت يك حيوان در مىآيد . همهء منازل سير و سلوك متوقّف بر توجّه است و تا توجّه و بيدارى حاصل نشود ، پيمودن ساير منازل سيرو سلوك ، ميسّر نمىشود . افزون بر اين ، خداوند مىخواهد

--> ( 1 ) . الأعراف / 176